Bản để inGửi đến bạn bè

Được sự quan tâm của UBND TP.HCM, sự giúp đỡ của Hội Liên hiệp các Tổ chức Hữu nghị Thành phố, đặc biệt là sự hợp tác tài trợ của Hội từ thiện Mantovan – Ý đã bàn giao cho Hội Cứu Trợ Trẻ Em Tàn Tật TP. Hồ Chí Minh trang thiết bị và nguồn nhân lực của dự án Tin học Bừng Sáng. Sau khi tiếp nhận Hội Cứu Trợ Trẻ Em Tàn Tật TP.HCM đã ra quyết định số 60 QĐ/TC ngày 20/10/2001 v/v thành lập Trung tâm tin học vì người mù Sao Mai với bốn chức năng và nhiệm vụ được giao:
1. Nghiên cứu ứng dụng và triển khai những đề tài sản phẩm tin học phục vụ người khiếm thị
2. Đào tạo phổ cập tin học và ngành nghề liên quan đến tin học cho người khiếm thị (trình độ sử dụng và trình độ chuyên viên) đào tạo kỹ năng bổ sung cho cán bộ công tác xã hội chăm lo cho người khuyết tật.
3. Là địa điểm sinh hoạt văn hoádành cho người khiếm thị. Thư viện điện tử, xuất bản một website (CLB sinh hoạt ảo) cho người mù, cũng là nơi cho người sáng giao lưu và hỗ trợ người khiếm thị.
4. Đảm nhận một số dịch vụ gia công in sách chữ nổi (Braille), lập trình phần mềm… do người mù thực hiện.
Trung tâm Sao Mai bước vào hoạt động trong tình hình tổ chức chưa thật ổn định, cán bộ quản lý chưa có kinh nghiệm. Để thực hiện được 4 nhiệm vụ trên, trong 5 năm qua Trung tâm Sao Mai đã phấn đấu hết mình để vượt qua biết bao khó khăn trở ngại từng bước vươn lên, cộng với sự hợp giúp đỡ hỗ trợ của hai Giáo sư người Ý, ông Carlo Pizzato, Amedeo Pignatelli và Tiến sĩ Trần Hà Nam. Đặc biệt là nhờ sự chỉ đạo trực tiếp của Thường trực Hội, nên trong 6 năm qua Trung tâm tin học vì người mù Sao Mai đã gặt hái được một số kết quả như sau:
I - Về đào tạo
1. Trong 5 năm qua (2002 – 2007) Trung tâm Sao Mai đã đào tạo được hơn 400 học viên khiếm thị học xong chương cơ bản về tin học. Trong đó: số học viên do Trung tâm đào tạo trực tiếp chiếm tỷ lệ 40%, còn lại 60% được đào tạo ở 6 tỉnh, thành phố do Trung tâm Sao Mai đầu tư thực hiện theo dự án mạng lưới đào tạo tin học từ xa được bắt đầu từ năm 2004 – 2007.
2. Việc đào tạo giáo viên trợ giảng để thực hiện dự án thíêt lập mạng lưới đào tạo tin học từ xa cho người khiếm thị, 05 năm qua Sao Mai đã đào tạo được 18 giáo viên khiếm thị cho 16 tỉnh, thành phố (Đồng Nai, Tây Ninh, Bến Tre, An Giang, Đồng Tháp, Nghệ An, Kontum, Tiền Giang, Long An, Lâm Đồng, Bình Dương, Huế, Cần Thơ, Bình Phước, Vũng Tàu, Hà Nội) và ba giáo viên tăng cường cho Trung tâm.
3. Mở các lớp ngắn hạn, các lớp tập huấn bồi dưỡng chuyên đề cho giáo viên hàng năm và đặc biệt trong năm 2007 mở lớp tập huấn bồi dưỡng cho bảy giáo viên trong khu vực Đông Nam Á đến từ bốn nước: Thailand, Malaysia, Indonesia và Philippines đã thành công tốt đẹp.

II - Về nghiên cứu ứng dụng triển khai các dự án trong 4 năm (2003 – 2007)
Nếu nói về tổng số các dự án, các đề tài đã được thực hiện thì Trung tâm Sao Mai đã triển khai và tổ chức thực hiện cho cộng đồng người khiếm thị tiếp cận với công nghệ tin học với số tiền chi phí trên 140.000 USD tương đương trên 2 tỷ đồng.
Những dự án nói trên, Trung tâm Sao Mai đã và đang thực hiện thành công như:
1. Dự án “Thành lập phòng in và đào tạo công nhân in sách chữ nổi dành cho người khiếm thị” do tổ chức VNAH tài trợ với tổng chi phí là 4.000 USD
2. Dự án “Thiết kế trình duyệt Internet cho người khiếm thị” với tổng kinh phí 14.000 USD đã tham dự cuộc thi “Ngày sáng tạo Việt Nam, 2003” do Ngân hàng thế giới tổ chức và đã đạt giải thưởng 10.000 USD
3. Dự án “Thiết lập mạng lưới đào tạo tin học từ xa cho người khiếm thị” với tổng kinh phí 50.475 USD đã tham dự cuộc thi với chủ đề “Hãy sống với ước mơ của bạn – Samsung Digitall Hope 2003” do tập đoàn Samsung tổ chức (có 8 nước tham dự) và đã đạt giải thưởng 40.475 USD
Năm khởi đầu thực hiện dự án này, Trung tâm Sao Mai đã lắp đặt 04 phòng máy vi tính gồm các trang thiết bị cũng như các phần mềm dành cho người khiếm thị tại các tỉnh Đồng Nai, Tây Ninh, Bến Tre, An Giang. Nhằm thiết lập mạng lưới đào tạo tin học từ xa cho người khiếm thị đầu tiên ở Việt Nam, đồng thời tổ chức 05 cuộc hội thảo với chủ đề “Người khiếm thị đồng hành với Công nghệ thông tin” tại 04 tỉnh và Tp. Hồ Chí Minh, nhằm kêu gọi các cấp ngành, các tổ chức, cá nhân cùng quan tâm tham gia phát triển mạng lưới tin học dành cho người khiếm thị ngày càng lớn mạnh.
4. Dự án “Viết chương trình soạn thảo văn bản tiếng Việt Sao Mai Word” với tổng kinh phí 10.000 USD do Công ty Juniper Network tài trợ năm 2004.
5. Dự án “Xây dựng thư viện sách nói kỹ thuật số và trình đọc màn hình tiếng Việt dành cho người khiếm thị” với tổng kinh phí 59.535 USD đã tham dự cuộc thi với chủ đề “Ngày mai tươi sáng từ ước mơ hôm nay – Samsung Digitall Hope 2005” do tập đoàn Samsung tổ chức (có 7 nước tham dự) và đã đạt giải thưởng 44.535 USD
Được sự hỗ trợ đầu sách của Nhà Xuất bản Giáo dục, dự án đã chuyển toàn bộ nội dung sách giáo khoa sang dạng sách nói kỹ thuật số dành cho người khiếm thị theo chuẩn DAISY. Đây là dự án tập trung chủ yếu vào vấn đề giáo dục cho người khiếm thị, nhằm đem lại cho người khiếm thị nguồn tại liệu học tập phong phú, giúp họ sớm hòa nhập cuộc sống cộng đồng.
6. Dự án “Nâng cấp phòng đào tạo tin học dành cho người khiếm thị” với tổng kinh phí 5.000 USD do tổ chức Latter-Day Saint Charities tài trợ năm 2005, đã trang bị thêm 08 dàn máy vi tính cho TTSM.
7. Dự án “Nâng cấp phòng thực hành máy dành cho người khiếm thị” với tổng kinh phí 5.000 USD do Câu lạc bộ Lãnh sự quán tại TP.HCM tài trợ năm 2006, đã trang bị thêm 04 dàn máy vi tính và phần mềm hỗ trợ.
8. Dự án “Biên soạn giáo trình dạy tin học và tự học tiếng Anh dành cho người khiếm thị” với tổng kinh phí 11.000 USD do tổ chức ONNET tài trợ năm 2006
Kết quả của dự án này sẽ đem lại cho người khiếm thị thêm một nguồn tài liệu tự học tiếng Anh. Toàn bộ sách được chuyển sang dang sách nói kỹ thuật số (DAISY) giúp cho người khiếm thị dễ dàng theo học và đây cũng chính là chìa khoá giúp người khiếm thị nghiên cứu sâu hơn về lĩnh vực tin học.
9. Dự án “Regional Jaws Scripting Development” với tổng kinh phí 5,900 USD do tổ chức ONNET tài trợ năm 2007.
Dự án này nhằm thành lập một nhóm làm việc phát triển Jaws Script tại các nước trong khu vực Đông Nam Á. Khoá học đã diễn ra trong 02 tuần tại Trung tâm Sao Mai vơi 07 thành viên tham gia là những người khiếm thị đến từ các nước: Thailand, Malaysia, Indonesia và Philippines.
10. Dự án thiết lập phòng tin học hỗ trợ SV khiếm thị tại các trường đại học với tổng kinh phí 35.000 USD do tổ chức ICEVI hỗ trợ. Tháng 4/2008 tổ chức khánh thành phòng máy tại Hà Nội nhằm hỗ trợ cho các sinh viên khiếm thị tại khu vực phía Bắc. Tháng 9/2008 hoàn tất việc lắp đặt phòng máy tại Trường ĐHKHXH&NV ở Thủ Đức. Tháng 10/2008 sẽ tiếp tục lắp đặt phòng máy còn lại tại trường ĐHSP TP.HCM.
Tiếp đến sẽ tổ chức các khoá đào tạo cho SV các kỹ năng sử dụng thiết bị hỗ trợ phục vụ trong học tập đồng thời kết hợp với các trường đại học tổ chức buổi chuyên đề để tìm ra giải pháp ra đề và chấm thi trên máy vi tính nhằm hỗ trợ người khiếm thị trong vấn đề thi cử.
11. Dự án “Establishing Computer Centers for Provincial Blind Associations (VBA Branches)” năm 2007 – 2010 do tổ chức ONNET tài trợ. Với tổng kinh phí khoảng 100.000 USD trong 3 năm. Dự án này nhằm tiếp tục phát triển mạng lưới đào tạo tin học cho người khiếm thị ở các tỉnh.
Năm 2007 dự án đã trang bị phòng máy cho 3 tỉnh Đà Nẵng, Thanh Hoá và Hà tĩnh. Đồng thời tổ chức đào tạo cho 6 học viên tại 3 tỉnh nói trên tham dự lớp tập huấn đào tạo giáo viên nguồn tại trung tâm tin học sao mai. Khoá học kéo dài liên tục trong 2 tháng.
Năm 2008, dự án đang triển khai lắp đặt phòng máy cho 3 tỉnh tiếp theo là Quang Nam, Nam Định, Ninh Bình. Khoá học đào tạo giáo viên nguồn cho 3 tỉnh mới này được tổ chức tại Hà Nội cho 20 học viên từ khắp các tỉnh thành về tham dự trong thời gian 3 tháng.
12. Dự án “Xây dựng hệ thống và tổ chức đào tạo tin học trực tuyến cho người khiếm thị” với tổng kinh phí là 17.237 USD. Trong đó 70% kinh phí được tài trợ bởi tổ chức Education For Development (EFD) và phần kinh phí còn lại là từ nguồn quỹ đào tạo của Sao Mai
III – Về cung ứng dịch vụ sản suất và kỹ thuật:
- Sau khi đào tạo công nhân in chữ Braille, Trung tâm Sao Mai đã tổ chức in ấn đầy dủ các giáo trình cung cấp cho các lớp học và đáp ứng một phần nhu cầu của cộng đồng người khiếm thị.
- Điều đặc biệt đáng quan tâm trong công tác dịch vụ kỹ thuật của Trung tâm Sao Mai trong máy năm qua là việc hỗ trợ lắp đặt 05 phòng máy vi tính cho 05 tỉnh: Đồng Nai, Tây Ninh, Bến Tre, An Giang, Nghệ An và bổ sung thêm máy cho Đà Nẵng và Hà Nội. Ngoài ra Trung tâm Sao Mai còn hỗ trợ máy cũ đã qua sử dụng cho các tỉnh như: Đồng Tháp, Lâm Đồng và Huế.
- Trong quá trình thực hiện dịch vụ giúp các đơn vị Bạn, đồng thời Trung tâm Sao Mai cũng đón nhận sự giúp đỡ của các tổ chức từ thiện ủng hộ cho Trung tâm Sao Mai như tổ chức CLB Phụ nữ của các Lãnh sự quán tại TP. Hồ Chí Minh tài trợ số tiền 78,5 triệu đồng. Hai ông bà Neil Thueson đại diện tổ chức Latter-Day Saint Charities của Mỹ tài trợ 08 dàn máy vi tính cùng các trang thiết bị khác tương đương 100 triệu đồng, giúp cho Trung tâm Sao Mai trang bị nâng cấp các phòng học, với tổng trị giá gần 200 triệu đồng.
Tóm lại, có được kết quả trên 03 lĩnh vực về đào tạo – nghiên cứu – dịch vụ là do trong 5 năm qua Trung tâm Sao Mai đã triển khai rất nhiều các hình thức hoạt động. Cụ thể như: Hội thảo chuyên đề, tập huấn, vận động tài trợ, nghiên cứu, thiết lập các dự án tham gia các cuộc thi quốc tế và một số các hoạt động phối, kết hợp với các tổ chức Hội trong nước, Quốc tế có liên quan đến lĩnh vực công nghệ tin học – Tất cả các hoạt động đó nhằm phục vụ cho mục tiêu cuối cùng là phổ cập tin học cho người khiếm thị, tạo điều kiện cho người khiếm thị sớm hoà nhập với cuộc sống của cộng đồng.
Kết quả hoạt động của Trung tâm Sao Mai trong 05 năm qua đã tạo được thế mạnh và những thuận lợi để duy trì và phát triển trong 05 năm tới (2007 – 2011). Cụ thể như sau:
IV – Phương hướng phát triển của Trung tâm Sao Mai trong những năm tới (2007 – 2011):
Để phát huy tác dụng của những dự án đã và đang thực hiện cũng như việc đầu tư nghiên cứu để tìm kiếm những giải pháp mới có hiệu quả cáo trong giáo dục – đào tạo tin học cho người khiếm thị của Trung tâm tin học vì người mù Sao Mai trong thời gian dài cần được xem xét nghiên cứu định hướng cho sự phát triển. Trước mát, từ nay đến năm 2011 – Trung tâm Sao Mai sẽ tập trung vào 4 chương trình:
1. Về nghiên cứu:
a. Nghiên cứu phần mềm:
+ Nâng cấp bộ dọc màn hình tiếng Việt – chuyển từ kỹ thuật tự điển nói sang dạng kỹ thuật âm tổng hợp.
+ Phần mềm chuyển dịch từ chữ sáng sang chữ nổi
+ Phần mềm nhận dạng từ OCR
+ Một số phần mềm cơ bản khác với giao diện tiếng Việt (trình soạn thảo, trình duyệt website) dành cho người khiếm thị.
b. Nghiên cứu ứng dụng:
+ Nghiên cứu cách tiếp cận, sản xuất những giáo trình dạy tin học cho người khiếm thị
+ Nghiên cứu hệ điều hành Linux, nghiên cứu các nghôn ngữ lập trình
2. Về đào tạo:
- Đào toạ tập trung – đạo tạo kỹ thuật viên nguồn, bồi dưỡng nâng cao trình độ giáo viên CB.NV. Đặc biệt là đào tạo giáo viên trợ giảng cho các tỉnh, đáp ứng yêu cầu thực hiện dự án “Nối mạng tin học từ xa cho người khiếm thị”.
- Cơ sở vật chất cho đào tạo: Phấn đấu từ năm 2008 đến 2011 kêu gọi tài trợ máy vi tính và trang thiết bị đủ điều kiện lắp đặt phòng máy vi tính cho 20 – 25 tỉnh, thành phố để đào tạo tin học cho người khiếm thị
3. Hoạt động Câu lạc bộ tin học:
- Vận động tiếp cận môi trường rào cản về thông tin như: tiếp cận website, tiếp cận văn bản trong hành chính.
- Phát triển diễn đàn của người khiếm thị sử dụng tin học
- Vận động mọi đối tượng trong nước và quốc tế quan tâm đến nhu cầu phổ cập tin học cho người khiếm thị Việt Nam.
4. Về sản xuất:
- In sách chữ nổi (Braille), sách nói kỹ thuật số và các văn bản khác cho người khiếm thị
- Dịch vụ phòng thu phục vụ cho người khiếm thị
- Chuyển các đầu sách của các chương trình đại học sang dạng sách nói kỹ thuật số

Bốn nội dung nêu trên căn cứ vào tình hình thực tế cũng như nhu cầu hát triển, phổ cập tin học cho cộng đồng người khiếm thị và tốc độ phát triển tin học của cả nước, đồng thời cũng thể hiện chủ trương đi tắt đón đầu với công cuộc phát triển kinh tế xã hội và khoa học kỹ thuật.
Từ đáy lòng mình, Trung tâm Sao Mai rất mong muốn được sự quan tâm/tài trợ của cá nhân/tổ chức/doanh nghiệp trong và ngoài nước, Nhà nước, sự giúp đỡ các cấp bộ, ban, ngành có liên quan trực tiếp đến người khuyết tật. Chắc chắn Trung tâm Sao Mai sẽ có nhiều thuận lợi để phát huy những tiềm năng sẵn có của mình để đáp ứng nhu cầu đòi hỏi sự giúp đỡ tổ chức các lớp tin học cho người khiếm thị trên phạm vi ngày càng được mở rộng trong cả nước.

NGUYỄN KHUÊ
(Phó Chủ tịch Hội, nguyên Giám đốc Trung
tâm tin học vì người mù Sao Mai)