Bản để inGửi đến bạn bè

Một buổi chiều cuối năm, tôi bất ngờ nhận được tin nhắn qua điện thoại di động mời dự đám cưới của một bạn học cũ. Tin nhắn khá dài, từng chữ, từng câu nối tiếp nhau đều đặn hiện ra, "chuẩn" không chê vào đâu được. Ồ, bạn ấy bị khiếm thị, làm sao sử dụng "dế" (điện thoại di động) điêu luyện như thế nhỉ!

"1 ngày là xong!"

Cô bạn khiếm thị của tôi hào hứng kể: "Mình mới dùng điện thoại di động chừng 5 tháng nay. Chồng mình là người sáng mắt, hay đi công trình xa nên đâu có nhiều thời gian kề cận bên mình. Vậy là "con dế" trở thành nhịp cầu liên lạc hữu dụng". Tôi tò mò: "Làm thế nào bạn gửi và đọc tin nhắn?". "Chuyện nhỏ như... con thỏ! Tụi mình chỉ cần học 1 ngày là xong thôi mà!" - người bạn nhanh nhảu giải thích.

Còn Phụng (học viên Trung tâm Tin học vì người mù Sao Mai, Q.Tân Bình, TP.HCM) cho biết bạn đã cẩn thận ghi lại những chữ cái được định vị trên mỗi phím. Trong khi đó, Nguyễn Văn Bảo (Q.5, TP.HCM) khẳng định bạn không cần phải tốn nhiều thời gian để học cách điều khiển "dế", bởi lẽ trước đó bạn đã sử dụng thông thạo chiếc điện thoại bàn.

Để soạn được tin nhắn hoặc có thể gọi điện đến người khác, phần lớn bạn trẻ khiếm thị đều làm theo kiểu "thủ công", tức học thuộc các chữ cái, ký hiệu cũng như số thứ tự trên mỗi phím rồi thực hành. "Nhấn 3 lần phím số 4 sẽ ra chữ i, 3 lần phím số 5 sẽ ra chữ l, 4 lần nút số 7 sẽ có chữ s... Cứ thế mà ráp lại thôi" - trước sự "kiểm chứng" của chúng tôi, Phụng đưa chiếc điện thoại sát lỗ tai, vừa bấm vừa chăm chú lắng nghe số lần "nhảy nhót" của mỗi phím.

Bên cạnh đó cũng có một số người "chơi sang" hơn đã tìm cách cài phần mềm hỗ trợ phát âm - màu màn hình vào "con dế" khá đắt tiền của mình. Thông thường, những người này phải có vốn tiếng Anh tương đối hoặc nghe quen giọng đọc trên điện thoại mới có thể sử dụng được.

Theo anh Khánh Quốc - một giáo viên dạy tin học cho người khiếm thị tại TP.HCM, chương trình phần mềm có tên tắt là Talk hiện đang được người khiếm thị VN sử dụng nhiều, thông qua những chiếc điện thoại di động "thông minh" dùng hệ điều hành Symbian.

Có còn hơn không...

Mới sử dụng, lại chưa có điều kiện cài đặt bộ đọc hỗ trợ nên Phụng khá vất vả với "con dế" của mình. Gọi điện - nhận điện thoại, Phụng làm được. Soạn và gửi tin nhắn, khá khó đấy và rất dễ bị sai nhưng cũng ok (dù đôi lúc bạn bè phản hồi rằng họ đọc tin nhắn của Phụng mà hiểu được là "chết liền"!). Nhưng đến "món" đọc tin nhắn, cô đành... bó tay! Vậy phải làm sao? "Tụi mình phải nhờ những người sáng mắt quen biết đọc dùm" - Phụng cho biết. Thế là, đã có không ít những tin nhắn riêng tư, lời lẽ yêu đương mùi mẫn muốn gửi riêng cho một người bỗng chốc trở thành "sở hữu tập thể"!

Bạn Lê Thanh Vân (quê Tiền Giang) tỏ ra ngượng nghịu khi nhớ về kỷ niệm lần đầu tiên xài điện thoại di động. Khi đó, từ TP.HCM, Vân đã nhấn nút gọi "thử nghiệm" về gia đình dưới quê. Thực chất, Vân chỉ muốn "nhá máy" cho vui nhưng không ngờ người nhà cứ "Alô! Alô!" liên tù tì, khiến anh chàng cuống lên nên... quên hết mọi lời hướng dẫn vàng ngọc, phải dò dẫm qua nhà hàng xóm nhờ tắt hộ.

Một trong những người có thị lực kém sớm cài Talk vào điện thoại di động để sử dụng là anh Lê Dân Bạch Việt - thạc sĩ khoa học về liệu pháp định hướng di chuyển cho người khiếm thị tại TP.HCM. Không chỉ tận dụng chức năng phát âm của Talk, anh Việt còn biết cách zoom chữ lên 150 lần đồng thời đổi màu sắc màn hình cho phù hợp mức độ khuyết tật thị giác của mình, để có thể... đọc được từng chữ một.

Tuy tự trang bị đến "tận răng" như vậy, nhưng anh Việt cũng không tránh khỏi một vài sự cố với "con dế" của mình. Mới đây nhất, vào trưa 31.12.2006, anh định mời bạn bè tối đến uống cà phê thì chợt nhận được một tin nhắn "đểu" kêu gọi ủng hộ người nghèo. Đang lơ mơ ngủ, anh nghe máy đọc từ "ủng hộ" (không có dấu) mà tưởng là từ "uống nước" nên lập tức nhấn nút trả lời. Và thế là, anh phải ngậm ngùi "trả giá" 15 ngàn đồng cho tin nhắn nói trên.

Một bạn trẻ tâm sự: "Có người ghẹo tụi em: đã không thấy được, còn bày đặt đèo bồng thêm điện thoại di động chi cho rắc rối! Thực tế, "dế" cũng "cứu" tụi em trong nhiều phen khẩn cấp và giúp người khiếm thị trao đổi, liên lạc thuận lợi hơn nhiều". Nhóm bạn Phụng - Bảo - Vân dẫn chứng, trong ngày đầu tiên đến học tại Trung tâm Tin học vì người mù Sao Mai, các bạn đã bị lạc đường. Lúc đó, nhờ "con dế" Vân đem theo mà nhân viên trung tâm đã kịp thời hướng dẫn nhóm bạn này tìm được hướng đi. Cũng qua "dế", họ biết điểm lạc của mình chỉ cách trung tâm tin học kia chừng... 100 mét!

N.L

Việt Báo (Theo_Thanh_Nien

http://vietbao.vn/The-gioi-tre/Khi-nguoi-khiem-thi-choi-de/45225620/275/