2.1. CÁC TÍNH NĂNG MỚI CỦA NVDA 2015.4

Tháng 11/2015, NV access đã tung ra phiên bản 2015.4 – phiên bản cuối cùng của năm 2015 cho trình đọc màn hình miễn phí, mã nguồn mở NVDA, với nhiều lỗi được khắc phục và nhiều tính năng mới. Trong tạp chí kì này, xin lược dịch vài tính năng mới cũng như phần sửa lỗi cho NVDA 2015.4

Phiên bản mới nhất của NVDA có thể tải thông qua tính năng Check For Update từ trình đơn Help của phần mềm, tải từ trang chính của NVDA tại http://nvaccess.org hoặc trang web của TT Sao Mai tại http://trungtamsaomai.org

Điểm nổi bật của phiên bản này là các cải thiện cho việc vận hành trên Windows 10; tích hợp vào Ease of Access Center (Windows 8 trở lên); các cải tiến cho Microsoft Excel (MS Excel), bao gồm đổi tên Sheet và khả năng đọc dữ liệu trong các Sheet bị khoá, hỗ trợ sử dụng các trình biên tập Web với Mozilla Firefox, Google Chrome và Mozilla Thunderbird. Sau đây là nội dung chi tiết:

NVDA được tích hợp trong Ease of access Center. Giờ đây, với Windows 8 trở lên, thông qua Ease Of access Center, người dùng có thể thiết lập để NVDA tự chạy bằng các bước sau:

+ Bấm Windows+U mở Ease Of access Center.

+ Tìm và kích hoạt liên kết Use the computer without The Display.

+ Một trang mới xuất hiện. Tìm và đánh dấu chọn vào Turn on NVDA.

+ Từ giờ, NVDA sẽ tự khởi động cùng Windows. Theo nhận định của người dịch thì cách làm này rườm rà hơn là thiết lập trong hộp thoại General của NVDA, nhưng chưa có cơ hội trải nghiệm nhiều nên không thể so sánh với cách làm truyền thống.

Khi di chuyển giữa các ô trong MS Excel, các thay đổi về định dạng sẽ được thông báo nếu bật các tuỳ chọn liên quan trong hộp thoại Document Settings (Ctrl+NVDA+D).

Tích hợp tính năng Report Emphasis trong hộp thoại Document Settings và mặc định được bật, giúp người dùng nhận biết các thay đổi về định dạng văn bản khi lướt web.

NVDA sẽ thông báo các văn bản được chèn và xoá khi soạn thảo trên các trình biên tập web, nếu bật tính năng Report Editor Revision trong hộp thoại Document Settings. Với NVDA 2015.4, tính năng này mặc định được bật

Khi xem Track Changes trong Microsoft Office Word, các thông tin liên quan đến thay đổi định dạng nay đã được hiển thị.

Trong MS Excel, bấm NVDA+F7 để liệt kê các Sheet cũng như đổi tên Sheet. Để hiển thị các Sheet, bấm NVDA+F7, bấm Shift+tab đến khi nghe đọc Type thì mũi tên xuống chọn Sheet. Sau đó bấm Tab một lần thì sẽ thay danh sách các Sheet trong tập tin đang được mở. Dùng mũi tên lên xuống để di chuyển đến các Sheet và bấm F2 để đổi tên.

Trong một bộ đọc, người dùng có thể quy định các dấu câu nào được đọc thông qua hộp thoại Sympal Pronounciation.

Hỗ trợ màn hình chữ nổi  Baum Pronto! V4 và VarioUltra thông qua kết nối Bluetooth.

Hỗ trợ chỉnh sửa văn bản trên các trình biên tập web như Google Docs. Hỗ trợ biên tập với màn hình chữ nổi (Mozilla Firefox, Google Chrome) và hỗtrợ biên tập HTML (Mozilla Thunderbird). Yêu cầu phiên bản Google Chrome 47 trở lên.

Ở  chế độ Browse (Browse Mode) trong MS Excel, người dùng có thể di chuyển qua các ô bị khoá (Lock Cel) trong các Sheet được bảo vệ (Protected Sheet).

Khi quét khối các đoạn văn bản, NVDA sẽ đọc nội dung của đoạn văn bản đó trước khi đọc Selecting. Thay đổi này tiết kiệm một khoảng thời gian của người dùng khi chỉnh sửa văn bản.

Từ Windows 8 trở lên, nếu thiết lập để khởi động cùng với Windows, NVDA 2015.4 sẽ khởi động nhanh hơn các phiên bản trước. Tuy nhiên, nếu cập nhật NVDA từ các phiên bản cũ hơn, người dùng cần thực hiện các bước sau đây để tắt rồi bật lại tính năng khởi động cùng Windows thì điều đó mới có tác dụng:

+ Vào hộp thoại General Settings (Ctrl+NVDA+G)

+ Bỏ chọn Automatically start NVDA after I log on to Windows

+ Bấm OK để lưu thay đổi và thoát hộp thoại

+ Vào lại hộp thoại trên

+ Đánh dấu chọn vào Automatically start NVDA after I log on to Windows

+ Bấm OK để lưu thay đổi và thoát hộp thoại.

NVDA sẽ tự chuyển sang chế độ Focus (Focus mode) nếu di chuyển bằng Tab đến các điều khiển dạng Read-Only (chỉ đọc) ở chế độ Browse (Browse Mode) trong Mozila Firefox.

NVDA đã đọc chính xác là “No Previous” thay vì “No Next” khi vuốt sang trái trên màn hình cảm ứng mà không còn đối tượng để di chuyển con trỏ đến.

Sửa lỗi khi gõ nhiều từ trong ô Filter trong hộp thoại Input Gesture.

NVDA không bị đứng khi mở Start Menu trên Windows 10.

Trong Skype, các thông báo bị ẩn đã được NVDA đọc lên. Với Skype 7.12 trở lên, các thông báo đã được NVDA đọc một cách chính xác.

NVDA đã đọc chính xác vị trí con trỏ khi tắt trình đơn ngữ cảnh trong một số ứng dụng như Jart.

Windows 7 trở lên, tính năng báo màu đã trở lại trên một số ứng dụng như Wordpad.

Khi soạn thảo trong Microsoft Office Power Point mà bấm Enter, NVDA sẽ thông báo các văn bản đã được nhập vào. Ví dụ như dấu chấm đầu dòng (Bullet).

 

Trên đây là phần lược dịch các tính năng mới của NVDA 2015.4. Tôi đã bỏ đi những phần mà hoặc là tôi nhận thấy người mù ở Việt Nam ít dùng, hoặc tôi đọc mà không hiểu. Vốn tiếng Anh và hiểu biết về NVDA còn khá hạn hẹp nên không tránh khỏi sai sót. Dù sao đi nữa, rất mong bài viết có ích cho mọi người.

Đặng Mạnh Cường