2.1 Chuyển từ JAWS sang NVDA

Nghe Audio

Quý bạn đọc thân mến!

Thời gian qua, trên các diễn đàn trao đổi về CNTT cho người mù trong và ngoài nước, có khá nhiều thành viên hỏi về cách dùng trình đọc màn hình NVDA dựa trên những kiến thức sẵn có về Jaws. Trong tạp chí kì này, xin giới thiệu một bài viết nói về việc chuyển từ Jaws sang dùng NVDA được lượt dịch lại từ Internet.

1. Giới thiệu

            Mục tiêu của bài viết này nhằm trợ giúp người dùng JAWS – một trình đọc màn hình có trả phí, phát hành bởi Freedom Scientific, chuyển sang trình đọc màn hình mã nguồn mở NVDA một cách dễ dàng. Để đọc bài viết này, bạn cần có những kiến thức về việc sử dụng chương trình Jaws, bao gồm cả kiến thức cơ bản và nâng cao.

            Bài viết này không nhằm mục tiêu dùng NVDA để thay thế JAWS, nó chỉ mang tính khách quan, giúp người dùng hiểu nhiều hơn về NVDA.

2. Điểm mạnh và điểm yếu

Bài viết này không nhằm mục đích so sánh giữa JAWS và NVDA, nhưng trong vài trường hợp, chúng tôi sẽ đề cập tới các tính năng mà NVDA hiện tại không hỗ trợ hoặc cần cải thiện để người dùng có thể có một cái nhìn tổng quan.

Tại thời điểm hiện tại, NVDA không hề hỗ trợ các giải pháp kết nối từ xa như Sitrix hoặc Microsoft Terminal Services. Tuy nhiên, điều này chỉ ảnh hưởng một phần nhỏ người dùng.

Hỗ trợ cho bộ ứng dụng văn phòng của Microsoft là một tính năng mới được thêm vào của NVDA, nó có thể không được hoàn thiện như ở JAWS. Tuy nhiên, nhóm thiết kế NVDA đang cố gắng hết sức để khiến nó ngày càng hoàn hảo hơn.

Với những điều đã nói như trên, bạn sẽ hoàn toàn có thể yên tâm là NVDA có thể hỗ trợ bạn trong những công việc hàng ngày tương đương với JAWS nếu không muốn nói là tốt hơn trong vài trường hợp.

3. lưu ý nhanh về giao diện bàn phím laptop của NVDA

Lựa chọn giao diện bàn phím laptop trong NVDA sẽ không tự động chuyển phím CapsLock thành phím điều khiển của NVDA. Tuy nhiên, một hộp kiểm (checkbox) được đặt kế bên danh sách giao diện bàn phím (combo box) để thực hiện điều này.

4. Bộ đọc Eloquence

Câu hỏi thường được hỏi nhất liên quan đến vấn đề sử dụng bộ đọc Eloquence trong NVDA. Hiện tại, điều đó là không hợp pháp. Đường dẫn sau sẽ dẫn các bạn đến một bài viết của nhóm phát triển NVDA nói về vấn đề này: http://community.nvda-project.org/blog/NVDAAndEloquenceSituation.

eSpeak không phải là bộ đọc duy nhất được hỗ trợ. Vui lòng truy cập vào đường dẫn sau để có thêm sự lựa chọn về các bộ đọc: http://community.nvda-project.org/wiki/ExtraVoices.

5. Các thuật ngữ

Trong hầu hết các trường hợp, cả NVDA và JAWS đều có những thuật ngữ tương đương để nói về các trình điều khiển trên màn hình như radio button, combo box, check box, v.v.

Một điểm khác biệt đáng chú ý là NVDA phân biệt giữa khung gõ (edit box) một dòng và khung gõ nhiều dòng, và cũng sẽ báo cho người dùng biết nếu khung hiện tại được bảo vệ (mật khẩu). Nó cũng sẽ báo cho người dùng biết nếu họ đang chọn (tô đen) một đoạn văn bản.

6. Con trỏ

NVDA cũng có các con trỏ để hỗ trợ việc di chuyển trong Windows và các phần mềm giống như JAWS. Một vài thuật ngữ khác biệt được liệt kê ra như sau:

PC cursor (con tro3may1( trong NVDA được gọi như system focus và system caret. Có thể hiểu nom6na là cách mà bạn dùng bàn phím để di chuyển con trỏ đến các đổi tượng trên màn hình. NVDA sẽ đọc đối tượng khi con trỏ di chuyển đến nó. Ví dụ: di chuyển bằng mũi tên đến một biểu tượng trên Desktop.

Chức năng tương đương với jaws cursor (con trỏ chuột) là một nhóm phím lệnh: object navigation, review cursor, Document Review và Screen Review. Tính năng Screen Review có lẽ là  tính năng gần giống nhất với JAWS cursor. Tuy nhiên, nó sẽ rất có ích nếu bạn có thể làm quen với cả ba. Bạn có thể tìm thấy thông tin chi tiết trong phần hướng dẫn sử dụng.

Khác với Jaws, bạn không cần phải chuyển qua lại giữa con trỏ PC Cursor và Jaws Cursor, vì NVDA đã có giải pháp để bạn làm việc độc cùng lúc tên hai con trỏ này.

7. Virtual cursor (con trỏ ảo)

Trong NVDA, con trỏ ảo (Virtual cursor) được gọi là browse mode. Nó hoạt động gần như trong JAWS, cho bạn khả năng tiếp cận bằng các phím nóng (navigation quick keys), hoặc theo ngôn ngữ của NVDA, single key navigation.

8. Tại sao mọi thứ chỉ trên một dòng?

Trong trường hợp bạn không để ý, JAWS